Bij boekhandel The Read Shop in het Maldense winkelcentrum is sinds 13 november 2015 te koop het boek \'Van Moll tot Kroonsteen\'. In zijn boek van bijna 250 bladzijden heeft Geert Dibbets via archiefonderzoek en interviews de geschiedenis beschreven van de medische zorg die van 1820 tot 1980 in de vroegere gemeente Heumen is verleend.


Aan het begin van de 19de eeuw was er geen dokter in Heumen en Malden. Toen er hier in 1819 in deze dorpen dysenterie heerste, heeft de schout de hulp ingeroepen van de van de Nijmeegse stadsarts Anthonij Moll. Deze bracht liefst 80,25 gulden voor zijn werk in rekening. Mét andere kosten (het vervoer van Moll, de levering en bezorging van de medicijnen) beliep de medische rekening in 1819 166, 25 gulden, een bedrag dat door een administratieve blunder van de schout ten laste kwam van de gemeentekas. Dat was een zeer aanzienlijk bedrag als we bedenken dat de gemeentelijke begroting voor 1819 1.438,65 gulden aan inkomsten bedroeg en 1.420,16 gulden aan uitgaven!

Tot 1840 heeft de gemeente Heumen en Malden Nijmeegse stadsdokters als gemeentearts in dienst gehad: deze moest voor rekening van de gemeente medische hulp verstrekken aan de arme inwoners. Daarna heeft de gemeentearts van Heumen en Malden ruim 30 jaar in Mook gewoond, later in Groesbeek, Neerbosch en Cuijk. Sinds dokter Quanjer zich in 1905 in Heumen vestigde, hebben de dokters steeds binnen de gemeente gewoond en er hun praktijk gevoerd. Naast hun werk als gemeentearts hadden ze ook een huisartsenpraktijk.

Oudere inwoners van Heumen en Malden herinneren zich dokter Gerritsen nog, met zijn woning en praktijk op het huidige parkeerterrein bij restaurant Molenhoek, en dokter Van Meyel aan de Rijksweg. Wat minder scherp is de herinnering aan de twee ‘ondergedoken’ artsen die als assistent van dokter Gerritsen in de oorlogsjaren werkzaam zijn geweest: dokter George Edgar (als jazzmusicus beter bekend als Boy Edgar) en Anthonie Kooman, die in Malden in 1944-1945 de leiding heeft gehad over het noodziekenhuis. Doordat voor Van Moll tot Kroonsteen het archief van de familie Kooman kon worden geraadpleegd, is er veel interessants boven tafel gekomen met betrekking tot het reilen en zeilen van dit noodziekenhuis, de betrokkenheid erbij van Maldense en Mookse EHBO’ers, de verhouding tussen de dokter en de niet onomstreden burgemeester.

Het slothoofdstuk raakt aan het heden: de wijkverpleging en vooral de mensen die daarbinnen hebben gewerkt, de trage gang van zaken rond de stichting van het ‘bejaardencentrum’ Malderburch tot in de eerste periode van zijn bestaan, en de ontwikkeling en opening van het Maldense gezondheidscentrum De Kroonsteen in 1980.

Belangrijke medische wetgeving uit de 19de eeuw is in het kort besproken. Ook is aandacht besteed aan de informatie over doodsoorzaken die voor een aantal jaren uit de 19de eeuw in het gemeentearchief aanwezig is, en besmettelijke ziekten die hier hebben geheerst. Te betreuren valt dat er maar heel weinig te vinden is over hier werkzame vroedvrouwen. Enkele malen zien we een verpleegster vermeld. Eén van hen genoot een bescheiden honorering maar kreeg na een jaar alweer ontslag: de gemeente moest in 1925 niet f. 50 bijbetalen maar f. 275 en hief haar functie op, zonder één woord te besteden aan het belang van haar werk.

Van Moll tot Kroonsteen laat zien dat heden en verleden niet alleen verschillen maar ook duidelijke overeenkomsten vertonen. De financiële relatie tussen gemeenteartsen en gemeente bij voorbeeld doet sterk denken aan het voortdurende getouwtrek tussen ‘zorg’ en verzekeringen. De eis van de gemeente om medische informatie te krijgen omtrent patiënten die voor rekening van de gemeente naar het ziekenhuis moesten, lijkt op de rondzingende wens van verzekeringen om inzage te krijgen in bepaalde patiëntendossiers.

 

Van Moll tot Kroonsteen is geïllustreerd en kost € 15. Het boek is verkrijgbaar in The Read Shop en de schrijver Geert Dibbets, E g.dibbets(at)hetnet.nl

Een leuk bericht op rtvOost:

Heggenvlechten is 14 maart 2015 op de Nationale Inventaris Immaterieel Erfgoed geplaatst.

Alles over heggenvlechten is te vinden op www.heggen.nl.

 


De Algemene ledenvergadering heeft op 26 november 2014 statutair de Vereniging Erfgoedplatform Gemeente Heumen opgericht.

De uitslag van de stemming door de 10 aanwezige ledenorganisaties was: 9 voor, 0 tegen en 1 blanco.

De aangenomen statuten zullen notarieel worden vastgelegd.

 

Nieuw bestuur

Ben Boersema was vertrekkend voorzitter. Hij is opgevolgd door Leo Ewals.

Het nieuw gekozen bestuur.

nieuwe_bestuur

Van links naar rechts: Petra Thijssen, Anneke Meijsen, Leo Ewals en Harrie Joosten

 

Werkplannen 2015

De Algemene Ledenvergadering stelde de werkplannen van het bestuur en de werkgroepen vast.

In 2015 wordt gewerkt aan 26 activiteiten. Het volledige verslag vindt u in Nieuwsbrief nr. 15.

 


Op vrijdag 17 oktober vertrok van het Kerkplein in Malden een dozijn leden van het Erfgoedplatform Heumen. Doel was het
werk in onze regio te bekijken dat de beeldhouwer Peter Roovers (1902-1993) gemaakt heeft .

De eerste stop was in Mook. Daar zagen we hoog op de gevel van het gemeentehuis het wapen van Mook en Middelaar, met
voor Middelaar bisschop Lambertus en het schild met de Gelderse leeuw en voor Mook Antonius Abt met de tau-staf en het
varken, en in zijn hand het wapenschild met de lelies van de graafschap Kleef.

Voorts begroetten we de bronzen Kiste Trui, die onvermoeibaar met de schop in de hand en de ogen gefixeerd op de aarde,
naar de schatkist zoekt die de Nassau's na de Slag op de Mookerhei achtergelaten zouden hebben. Iets verderop bezochten
we O.L.Vrouw van de Dwaallichtjes, alweer een herinnering aan die fameuze Slag op de Mookerhei. En passant stonden we
stil bij het Jozefbeeld op de muur van het gemeenschapshuis en bij het oorlogsmonument dat herinnert aan het
kunstenaarsverzet in de regio.

Vervolgens gingen we onder een vriendelijk herfstzonnetje langs de Noord-Limburgse heuvelrug, een relict van de IJstijd,
richting Heijen, waar de poorten van het kasteel al uitnodigend open stonden. Eerst een rondgang langs de contouren van
deze oude waterburcht, die vroeger omspoeld werd door het Maaswater, toen naar binnen, door de grote zaal van het 16e
eeuws donjon, via het 17e eeuwse trappenhuis naar de Bibliotheek. Overal beelden in keramiek, gips en brons.

Tot slot naar de Tiendschuur waar vele ontwerpen waren te zien van de portretten en werken die Roovers heeft gemaakt
voor kerk en staat, voor schepen en gemeentehuizen, voor familie en particuliere ondernemers.

Toen we kasteelheer Ysbrand Roovers dankten voor zijn gastvrijheid gaf die als toegift een uiteenzetting over de problemen
die een modern kasteelheer moet trotseren in strijd met de ambtelijke molen van het moderne tijdsgewricht.

De excursie werd verzorgd door Leo Ewals, de kunsthistoricus die over Peter Roovers een boek heeft geschreven dat te koop
is in het Ateliermuseum Jac Maris te Heumen. Daar zal van 27 december tot 1 maart een aantal werken van Roovers en Maris
te zien zijn.

 

 


'Historisch Gelre van 1020 tot 1814', schoolwerkstuk door Heleen Ballemans

De NSG leerlingen Heleen Ballemans en Roos Schoute schreven samen een eindwerkstuk met als titel
'Historisch Gelre van 1020 tot 1814'.

In dit lezenswaardige werkstuk wordt de geschiedenis van het Gelre uit de doeken gedaan, toegespitst op onze streek.

In de verschillende hoofdstukken komen het bestuur, de standenmaatschappij en de handel en economie aan de orde.

Het werkstuk eindigt met een lijst van literatuurbronnen en een overzicht van de graven en hertogen van Gelre.

Het werkstuk is HIER te downloaden