Molenberg & Zeldenrust

Molenberg


Bomen-molenwiek met kunstwerk Wim Klabbers (de Gehelmde) aan P v Kuppenveldstr (foto W. Kruijsen)

Bomen-molenwiek vanuit de lucht (foto Florus van Lanen)

Boerderij de Molenberg (foto Stijn v Dijk)
Op het pleintje aan de nabijgelegen P. van Kuppenveldstraat staan de bomenrijen in de vorm van molenwieken met in het midden een beeld van de lokale kunstenaar Wim Klabbers (“De Gehelmde”).
De straat is vernoemd naar Piet van Kuppenveld, die gesneuveld is in de strijd om de Grebbeberg op 12 mei 1940.
Piet was afkomstig van Overasselt en ten tijde van de mobilisatie werkzaam als assistent directeur van het melkfabriek in Raamsdonk.

Het destijds nog braak liggende terrein aan de Molenkuil werd in de dagen na de luchtlandingen gebruikt als opvangplek voor de vluchtelingen uit de omgeving Groesbeek.
Voor het gemeentebestuur van Groesbeek was destijds ook een kamer in het gemeentehuis van Overasselt vrijgemaakt.
De naam Molenberg doet vermoeden dat op de plek waarschijnlijk ooit een molen heeft gestaan. Archiefstukken die dit aantonen zijn echter niet gevonden.

Er zou een relatie kunnen zijn met de vroeger aanwezige (door een paard voortbewogen) rosmolen.

Het kan ook te maken hebben met de royale aanwezigheid van “mul” zand.

De boerderij is vóór 1677 gebouwd. In dat jaar is het, samen met het Duifhuis en de Bakelaar, onderdeel van de havezate Het Huys te Overasselt van het adellijk echtpaar Johan van der Moelen en Mechteld van Randwijck. Door overerving en verkopen komt de boerderij bij ACW Munter die in 1852 al zijn Overasseltse bezittingen laat veilen. Een rijke Hagenaar is de koper. Na 1856 wordt op de Molenberg geboerd door de families Gijsbers, Hermsen en Jetten. Sinds 1991 is de Molenberg een woonboerderij.

Overasselt is deels op oude rivierduinen gebouwd. Vandaar de vele namen met -berg (Craeyenberg, Zilverberg, Donderberg, Kruisberg etc.).
Bij archeologisch onderzoek voorafgaand aan de nieuwbouw in 1986 en 1988 zijn op de Craeyenberg sporen uit de late steen- en bronstijd, enkele Romeinse graven uit de 2e eeuw en resten van een ijzersmederij uit de 13e/14e eeuw aangetroffen.

De Crayenbergh is de hoogste plek in Overasselt − zelfs de locatie van het NH kerkje ligt ruim een meter lager.
De oorzaak is de bouw op deze plek van een schans in de linie van Maurits in 1602.
Nadat Grave was veroverd is de schans geslecht en is de Crayenbergh ruim een meter hoger komen te liggen dan het NH kerkje

Zeldenrust


Molen Zeldenrust (foto S van Dijk)

Molen Zeldenrust 1891 (n.n. molendatabase)

Molen Zeldenrust in Hoogstraat 1925 (foto vd Vijver Gelders archief)

Molen Zeldenrust met dorpsdichter Hent de Kleyn (foto n.n. Gelders archief)

Molen de Zeldenrust na de storm 1972 (foto n.n. Gelders archief)
Bij de gevechten op de Grebbeberg in 1940 raakte de molenaar Hend de Kleijn gewond met blijvende blindheid tot gevolg.
Dit weerhield hem er niet van om mooie boeken over de streek en gedichten in het Overasselts te gaan schrijven.
De molen Zeldenrust werd al in 1736 in Geertruidenberg gebouwd en later verplaatst naar Raamsdonkveer.
In 1890 kwam de (standerd)molen naar de Hoogstraat in Overasselt, op de plek waar nu het dorpsplein is.

Tijdens een herfststorm in 1972 ontstond er veel schade en is hij op de huidige plek aan de Oude Kleefsebaan (de oude verbinding tussen Grave en Kleef) opnieuw opgebouwd.
De molen is iedere zaterdagmiddag in bedrijf en dan (of op afspraak) te bezoeken.
Zie ook Erfgoedcahier nr. 4: De Heumense molens

© 2018 Erfgoedplatform Gemeente Heumen * AVG * Disclaimer